Sizi tanıyalım…

Keban Alabalık Tesisleri işletmecisi ve ortağıyım. 1974 Elazığ doğumluyum. İlk orta ve liseyi Elazığ’da okudum. Fırat Üniversitesi’nde Elektrik Bölümünü bitirdim ama bu işi yapmadım. Balıkçılıkla uğraştım. Takdir buymuş ilk başta inşaatla uğraştım şimdi balıkçılık yapıyoruz.

 

Türkiye’de ilk üç üretici arasındayız

Bu su yıllardır Keban’da akıyordu nerden aklınıza geldi böyle bir tesis kurma fikri?

1996’da farklı işler yapan 8-9 ilk başta hem hobi niyetiyle hem de ortak bir iş yapma amacıyla havuzlar yapıp başladık. İlk başladığımızda hem coğrafi koşul kötüydü hem de bölgede de balıkçılık pek yoktu. Kimse alabalığı bilmiyordu. Elazığ’da alabalık üretimini ilk biz yaptık. Başladığımızda biz de dâhil hiç kimse balığın nasıl üretildiğini bilmiyorduk. Zorluğunu bayağı yaşadık. Sağ olsun üniversitedeki hocalarımız, Tarım İl Müdürlüğü herkesten bilgi aldık sonra da bu işe başladık. Ama tabi herkes teorik olarak bilgi sahibi pratikte bu işle uğraşmadıkları için çoğu şeyi biz uğraşırken öğrendik. Yavrular geliyordu, uzun yolda hastalanıyordu, tetkikleri yapılırken çoğu ölüyordu ama sonra batı illerinde yapanlarla tanıştıkça bizler de bu sorunların üstesinden geldik. Bilgi alışverişi yaptık, tecrübeli elemanları getirdik burada beraber çalıştık… Ve onca uğraştan sonra balık üretiminde önceleri adımızı kimse bilmezken şimdi dünyada adımız biliniyor ve ülke genelinde ilk üç içerisindeyiz.

 

Kafes balıkçılığını ilimize kazandırdık

Üretim kapasiteniz nedir?

1996’da 30 ton gibi küçük bir kapasiteyle başladık şimdi bu miktarın 100 katı civarında balık üretiyoruz. Yıllık 3100 ton yani… Tabi bu miktar sadece Keban Alabalık Tesisleri adı ile üretilen… Biz o zamanlar başladığımızda şüpheyle bakanlar daha sonra üretime başladılar. Şu anda 30 adet üretim işiyle uğraşan kişi var… Bu arkadaşlarımızla beraber bölgemizde 5500 – 6000 ton arasında balık üretimi yapılmakta. Ayrıca Keban ve Karakaya’da da kafes balıkçılığı projemiz var bunlarla iki yıl içerisinde inşaallah birinci sıraya ülke genelinde yükseleceğiz.

 

Bu kadar balığı sadece Elazığ mı tüketiyor? Başka illere dağıtım yapıyor musunuz?

Antalya’dan Hakkâri’ye kadar her ile balık gönderiyoruz. Tabi oralarda bizim yerlerimiz yok müşterilerimizin tesislerine yetiştirdiğimiz balıkları gönderiyoruz. Bunlar içinde en büyük müşterilerimiz askeri birlikler… Birliklere de hem taze temizlenmiş hem de şoklanmış balık gönderiyoruz. Önceleri 30 ton balığı satacak yer bulamazken şimdi 3000 ton yetmez hale geldi. Çünkü millette balık bollaşınca yeme kültürü oluştu, halk alabalığı tanıdı böylece tüketimi de artmaya başladı. Ve bundan sonra da ne kadar çok üretilirse o kadar da çok tüketeninin olacağına inanıyoruz.

 

Lokantamız balık tüketiminde birinci…

Peki bulunduğumuz lokanta bölümünüzde ne kadar ve nasıl tüketiliyor?

Çırçır Şelalesi üzerinde kurulu olan tesisimizde dünyanın hiçbir yerinde tüketilemeyecek miktarda bir balık tüketimi oluyor. Tesisimizde yılda 150 ton alabalık çeşitli yemek çeşitleriyle tüketiliyor. Tesisimizde bu kadar balığın tüketilmesinin sırrı ise hem güzel doğal manzarası hem de tüm yemeklerimizin alabalıkla yapılıyor olmasında… Yani bir vatandaş her geldiğinde balığın bir çeşidini yese 11 kez gelmiş oluyor.

 

Yeni projelerle en az 150 kişi daha iş sahibi olacak

Hem üretim hem de tüketim bölümünüz yoğun çalışıyor. Kaç kişiyle bu işi yürütüyorsunuz?

Yaz kış sürekli çalışan eleman sayımız 90-100 arası değişiyor. Ama yazın lokanta bölümünde işler daha da yoğunlaştığı için 25-30 arası takviye eleman alıyoruz. Ayrıca ihracata yönelik bir işleme tesisi açmayı düşünüyoruz. Bu yıl inşallah bu da faaliyete geçerse 30-40 kişi sadece bu kısımda istihdam edilecek. Bunun yanında 900 ton kapasiteli off-shore tesisimiz olacak burada da 20’ye yakın insan çalışacak.

 

Alabalık’ın hangi türünü üretiyorsunuz?

Bizim ana üretimimiz alabalığın gökkuşağı cinsi ama bunun yanında diğer türleri de yetişiyor. Ar-Ge bölümümüzde 12 tane mühendisimiz var. Yurt dışından özellikle dişi balığa ihtiyaç var. Bunun için de biz yumurtada dişileştirme işlemleri yapıyoruz. Bununla beraber farklı bölgelerden farklı türleri de getirip üretimine başlıyoruz. Mesela Munzur’dan kırmızı benekli alabalık getirerek üretimine başladık diğer türlerin üretimi için de çaba sarf ediyoruz.

 

Önce üretim sonra turistik yatırımlar…

Tesisleşmeniz hâlâ devam ediyor. Ağırlığı hangi alana daha çok vereceksiniz? Lokanta mı üretim mi?

Bizim esas amacımız üretimi arttırmak. Üretimde ülke genelinde iyi bir yere geldik. Biz bırakın korumayı bunu daha da ilerilere taşımayı hedefliyoruz. Bizim şu an üretimdeki hedefimiz yıllık 10.000 ton… Bunu da 2015’e kadar yakalayacağız inşallah. Bundan sonra ise turistik yatırıma dönmeyi amaçlıyoruz. Yani şu anki mevcut tesislerimize otel, pansiyon, aquapark gibi bazı aktiviteleri de eklemeyi düşünüyoruz. Bu sayede ilimize turizm alanında daha fazla katkıda bulunmak hedeflerimiz arasında.

 

Çok şükür yemek tekrar nasip oldu

Hangi illerden ya da ülkelerden ziyaretçileriniz oluyor?

Tesisimiz bir cazibe merkezi haline geldi. Bölgenin hemen hemen her ilinden tesisimize ziyaretçi var. Ve genelde gelenler gruplar halinde geliyor. Ayrıca ilimize, bölgeye gelen ne kadar yabancı turist varsa onların artık uğrak yeri haline geldik. Artık hemen hemen her ilde tanınıyoruz. Elazığ’ın içinde bulunduğu CEBİT Fuarına firma olarak biz de katılmıştık. Stantta ben oturduğum zaman gelip orada ürünlerimiz tadanlar çok şükür ki tekrar bize nasip oldu diyerek beğenilerini iletiyorlardı. Yani artık prestijli bir marka olduk.

 

Balıktan her türlü yemeği yapmak için çalışan aşçımız var

AR-GE’den bahsettik… Burada çalışmalar sadece balık üretimi için mi yoksa balıktan yemek yapma konusunda da çalışma yapıyor musunuz?

Yemek çeşidi konusunda aşçılarımız kışın işlerin az olmasından dolayı mutfakta sadece nasıl yeni bir yemek çıkarırım diye mesai harcıyorlar. Onun için bu hususta çalışmalarımızı hep kışın yapıyoruz. Bir aşçımızı kış boyunca çalıştırıyoruz ki bize çeşit üretsin. Mesela geçen yıl tatlısını yaptık gerçi yapan usta sonra bırakıp gitti ama sürekli çalışıyoruz şu anda da az önce de bahsettiğim gibi 11 çeşit balığımız var.

 

 

Daha balık yemekten bıkmadım…

Çoğu gününüz burada geçiyor ve gün boyu sadece balıkla karnınızı doyuruyorsunuz. Farklı bir tat aramıyor mu insan zamanla?

Aslında balığın faydası ve lezzeti bir arada bilinince kendisini de tükettiriyor. Öyle bir bıkma yaşamadım. Zaten çeşidimizin de bol olması bu konuda bizi sıkıntıya düşürmüyor.

 

11 çeşit yemeğimiz var dediniz. Bize bir çırpıda sayabilecek misiniz?

Alabalık ızgara, köfte, kebap, pide, kavurma, güveç, sote, fileto, şiş kebabı, kiremitte kaşarlı, mantarlı çeşitleri var ve en son da sadece hafta sonları olmak üzere dönerini yapıyoruz… Tabi saydıklarım 12 etti buradan ilk kez duyuruyoruz balık kuşbaşıyı yeni menümüze ekledik yani artık 2 çeşit yemek yapabiliyoruz.

 

Bu kadar faal bir mekânda aynı anda kaç kişiye hizmet verebiliyorsunuz?

Aynı anda 1000 kişiye hizmet verebilecek kapasitedeyiz şu an.

 

Havyar alanında da bir ilki gerçekleştirmek istiyoruz

Balıkçılık alanında yan ürünlerin üretimine geçmeyi düşünüyor musunuz? Özellikle yurt dışına ihracat yapmak için…

Bunun için bu yakın zamanda bir mühendisimizi Ar-Ge’mizden Azerbaycan’a gönderdik. Azerbaycan Mersin Balığı havyarını yapan dünyada en çok satışını gerçekleştiren ülke… İkinci sırada İran geliyor. Ülkemizde henüz yok ama İran’da petrolün ardından ikinci milli gelir havyardır. Ülkemizde yaygınlaşmamasının bir sebebi de AB politikaları sonucu Mersin Balığı üretilmiyordu. Ama biz Keban Alabalık olarak üniversitemiz de sağ olsun balığı ülkemize getirmek için çaba sarf ediyoruz. Ayrıca bizim bir avantajımız da yine suyumuz. Mersin Balığı her suda yaşamıyor özellikli bir su olması lazım. Bizim suyumuz da yaşaması için çok elverişli bir su… Bakalım nasip artık inşallah kısa bir süre sonra havyar üretimine de başlamayı istiyoruz. Bunun bölgeye de büyük getirisi olacak çünkü 1 kilo havyar 3000 - 5000 Euro arasında gidiyor.

 

İlçenin adını tüm ülkeye yeniden duyuruyoruz

Firmanızın faaliyetlerinin ismini duyurma açısından, ilçeye de doğrudan ve dolaylı bazı katkıları oluyordur…

Elbette… Bu katkının en başında 120 kişiye istihdam imkânı sağlamak geliyor. Dünyanın en büyük sorunu işsizlik olan bir dönemde bu ilçemize çok büyük bir katkıdır. Ve kalifiye elemanlarımız harici tüm çalışanlarımız Kebanlıdır. Bunun yanında Kebanımıza yılda 150 bin insan tesislerimize geldikten sonra giriş yapıyor. Bu da ilçe esnafına katkı sağlıyor. Ayrıca şimdiye kadar Keban ismini barajı dolayısıyla duyan insanlar vardı. Artık baraj eski önemini yitirdi belki ama şimdi bir de tesisleriyle ün yaptı ilçemiz. Yani Kebanımız bu faktörleri iyi değerlendirilebilirse yeniden eski canlılığına kavuşturulabilir.

 

Bu tesis tamamen Allah vergisi…

Baraja konu gelmişken… Bu sudan aynı zamanda elektrik üreterek de faydalanıyorsunuz…

Çırçır Şelalesi üzerinde minik bir gölet oluştu biz de bunun üzerine bir küçük santral kurduk ve tesisimizin tüm elektrik ihtiyacını karşılayacak kapasitede çalışıyor. Yani bu tesis tamamen Allah’ın bir vergisi… Bu su aynı zamanda içilebilir de… Yani balığımızı üretiyoruz, elektriğimizi üretiyoruz… Çok şükür Allah’a… Gelen balıkçılar bize takılıyor… İşte su, elektrik, balık bedava diye... Yani biz de bunu Kebanımıza en iyi şekilde katkı sağlamak için kullanıyoruz.

 

Tabi kolay yönü çok ama zorlukları da vardır işinizin. Bahsetmek istediğiniz sorunlarınız neler?

Yani sorun illa ki oluyor. Karakaya Baraj Gölündeki Tesislerimizde akıntının artması sebebiyle bazı olumsuzluklar yaşıyoruz. Oradan karayoluyla gelmek de mümkün değil. Kayıklarımızla ulaşımı sağlıyoruz ama suyun azalması ile bazen ilerleyemeyecek hale geliyorlar. Aynı zamanda akıntının da fazla olması ağlarımızda yırtılmalara sebebiyet veriyor bu da balık kayıplarına yol açıyor. Yine o bölgede elektrik şebekesinin olmaması, telefon şebekelerinin tam çekmemesi gibi iletişim sorunları da yaşıyoruz.

 

120 kişinin de dolaylı olarak istihdamına vesile oluyoruz

Kaç yerde üretim tesisiniz var…

6 yerde tesisimiz var. Bizim dışımızda ayrıca yine 40’a yakın üretim yapan şahıslar da var. Bunu da Keban’a yaptığımız katkılar arasında sayabiliriz. Her birinin yanında en az 3 kişi çalışsa 120 kişi eder. Yani bu işin yapılabilirliğini de biz öncü olarak göstermiş olduk ve başlamalarına da vesile olduk.

 

Merkezinizin bulunduğu bu tesis kaç metrekare alan üzerine kurulu?

10 dönümlük bir alan üzerinde hizmet vermekteyiz. Diğer yerlerimiz farklı tabi… 10.000 olan var 15.000 olan var değişiyor. 

 

9 ortak başladık 3 kişi kaldık

Kaç ortakla işleri yürütüyorsunuz?

9 orta başladık ama 97-98 yıllarında işin zorluklarından dolayı 3 ortak kaldık. Tuncay Kaya, İbrahim Kavak ve ben birlikte iyi bir işbirliği ile başarıyla bu işi yürütüyoruz.

 

Yayınlarınız ve yaptıklarınızla örnek oluyorsunuz…

Sorularımız bitti… Açıklamalarınız için teşekkür ediyoruz.

Gazetenize bize verdiğiniz destek, ilimize yaptığınız katkılardan dolayı teşekkürlerimizi iletiyoruz. Yakın zamanda yılın bürokratı olarak gerçekten hak eden Karayolları 8. Bölge Müdürü Sayın Yasin Altunyuva’yı seçerek ilimizde örnek bir işe imza attınız bu çalışmalarınızın devamını diliyorum. İyi bir gazete çıkarıyorsunuz yayın hayatınızda başarılar diliyorum.